Przejdź do treści
diru.pl Niepełnosprawność – wyjaśniona po ludzku

Umiarkowany stopień niepełnosprawności – definicja i prawa

Kiedy orzeka się umiarkowany stopień niepełnosprawności, czym jest czasowa i częściowa pomoc oraz kiedy przysługuje zasiłek pielęgnacyjny i karta parkingowa.

Redakcja diru.pl · Aktualizacja:

Definicja ustawowa

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji do umiarkowanego stopnia zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, która:

  • jest niezdolna do pracy albo zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, lub
  • wymaga czasowej albo częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych.

Kluczowe jest słowo „lub” – wystarczy spełnić jeden z warunków. Przy stopniu znacznym oba warunki muszą wystąpić razem, a pomoc musi być stała lub długotrwała.

Czasowa i częściowa pomoc – co to znaczy

Rozporządzenie o orzekaniu (§ 30) wyjaśnia oba pojęcia:

  • czasowa pomoc – pomoc w pełnieniu ról społecznych jest potrzebna w okresach wynikających ze stanu zdrowia, np. w czasie zaostrzeń choroby,
  • częściowa pomoc – występuje co najmniej jedna z sytuacji, w których potrzebne jest wsparcie innej osoby: przy samoobsłudze, prowadzeniu domu, leczeniu, rehabilitacji, edukacji albo w pełnieniu ról społecznych.

W praktyce to osoby, które w większości spraw radzą sobie same, ale w niektórych obszarach lub okresach potrzebują pomocy.

Prawa w pracy

Osoba z umiarkowanym stopniem ma w pracy te same uprawnienia co osoba ze stopniem znacznym:

  • czas pracy do 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, bez obniżenia wynagrodzenia miesięcznego,
  • zakaz pracy w nocy i w nadgodzinach (chyba że lekarz wyrazi zgodę na Twój wniosek albo pracujesz przy pilnowaniu),
  • 15 minut dodatkowej przerwy wliczanej do czasu pracy,
  • 10 dni roboczych dodatkowego urlopu w roku – pierwszy po przepracowaniu roku od zaliczenia do stopnia,
  • do 21 dni roboczych płatnego zwolnienia na turnus rehabilitacyjny raz w roku oraz zwolnienia na badania i zabiegi, których nie da się wykonać po pracy.

Jak przy stopniu znacznym, możesz pracować u zwykłego pracodawcy, jeśli przystosuje on stanowisko, albo zdalnie.

Zasiłek pielęgnacyjny – tylko w jednym przypadku

Zasiłek pielęgnacyjny przy umiarkowanym stopniu przysługuje osobie po 16. roku życia tylko wtedy, gdy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia. Dlatego tak ważna jest data powstania niepełnosprawności wpisana w orzeczeniu – sprawdź ją dokładnie.

Karta parkingowa – zależy od symbolu

Przy umiarkowanym stopniu wskazanie do karty parkingowej można otrzymać tylko wtedy, gdy przyczyna niepełnosprawności ma jeden z czterech symboli:

Dodatkowo orzeczenie musi stwierdzać znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się.

Odpowiednik w orzeczeniach ZUS

Na równi z umiarkowanym stopniem traktuje się orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy.

Umiarkowany a lekki stopień

Lekki stopień dotyczy osób zdolnych do pracy na zwykłych zasadach, których ograniczenia da się zwykle wyrównać sprzętem lub środkami pomocniczymi. Nie daje skróconego czasu pracy ani dodatkowego urlopu.

Najczęstsze pytania

Czy przy umiarkowanym stopniu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?
Tylko wtedy, gdy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia (art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W innych przypadkach – nie, chyba że osoba ukończyła 75 lat.
Czy z umiarkowanym stopniem można dostać kartę parkingową?
Tak, ale tylko gdy przyczyną niepełnosprawności jest symbol 04-O, 05-R, 07-S lub 10-N i orzeczenie wskazuje na znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.
Ile godzin dziennie może pracować osoba z umiarkowanym stopniem?
Najwyżej 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Wyjątkiem jest praca przy pilnowaniu albo zgoda lekarza wydana na wniosek pracownika.
Czym różni się stopień umiarkowany od znacznego?
Przy znacznym stopniu potrzebna jest stała lub długotrwała opieka z powodu niezdolności do samodzielnej egzystencji. Przy umiarkowanym wystarczy potrzeba pomocy czasowej (w okresach pogorszenia) albo częściowej (w części czynności).

Podstawa prawna i źródła

← Stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki