Symbole niepełnosprawności od 01-U do 12-C – co oznaczają
Wszystkie 12 symboli przyczyn niepełnosprawności (01-U do 12-C): co oznaczają, ile może ich być w orzeczeniu i kiedy symbol ma znaczenie dla uprawnień.
Aktualizacja:
Symbole przyczyn niepełnosprawności
-
01-U – upośledzenie umysłowe
Symbol 01-U – upośledzenie umysłowe (niepełnosprawność intelektualna)
Niepełnosprawność intelektualna, brana pod uwagę od stopnia umiarkowanego.
-
02-P – choroby psychiczne
Symbol 02-P – choroby psychiczne w orzeczeniu o niepełnosprawności
Zaburzenia psychotyczne, nastroju, lękowe o znacznym nasileniu i zespoły otępienne.
-
03-L – głos, mowa, słuch
Symbol 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu
Niedosłuch i głuchota, utrata krtani, uszkodzenia fałdów głosowych, afazja.
-
04-O – narząd wzroku
Symbol 04-O – choroby narządu wzroku: progi ostrości i pola widzenia
Ostrość wzroku do 0,3 w lepszym oku po korekcji lub pole widzenia do 30 stopni.
-
05-R – narząd ruchu
Symbol 05-R – upośledzenie narządu ruchu: jakie schorzenia obejmuje
Wady i choroby kości, stawów, kręgosłupa, zmiany pourazowe, nowotwory narządu ruchu.
-
06-E – epilepsja
Symbol 06-E – epilepsja w orzeczeniu o niepełnosprawności
Nawracające napady padaczkowe lub wyraźne następstwa psychoneurologiczne.
-
07-S – oddychanie i krążenie
Symbol 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia
Niewydolność oddechowa, choroby serca od II klasy NYHA, nadciśnienie z powikłaniami.
-
08-T – układ pokarmowy
Symbol 08-T – choroby układu pokarmowego w orzeczeniu
Choroby przełyku, jelit, wątroby i trzustki z powikłaniami, nowotwory układu pokarmowego.
-
09-M – układ moczowo-płciowy
Symbol 09-M – choroby układu moczowo-płciowego
Niewydolność nerek, mocznica, torbielowatość nerek, nowotwory złośliwe narządów płciowych.
-
10-N – choroby neurologiczne
Symbol 10-N – choroby neurologiczne w orzeczeniu o niepełnosprawności
Udar, guzy mózgu, stwardnienie rozsiane, Parkinson, choroby rdzenia i nerwów.
-
11-I – inne schorzenia
Symbol 11-I – inne schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne i inne
Choroby hormonalne i metaboliczne, zakaźne, odzwierzęce, krwi oraz zeszpecenia.
-
12-C – zaburzenia rozwojowe
Symbol 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe (m.in. autyzm)
Zaburzenia rozwojowe powstałe przed 16. rokiem życia, m.in. spektrum autyzmu.
Czym jest symbol przyczyny niepełnosprawności
Symbol to dwuczłonowy kod – numer i litera – który zespół orzekający wpisuje do orzeczenia o niepełnosprawności, o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień. Wskazuje rodzaj schorzenia, które powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w codziennych czynnościach i aktywności społecznej.
Symbol opisuje rozpoznanie, a nie przyczynę jego powstania. Uraz kręgosłupa po wypadku i wada wrodzona kręgosłupa mogą więc dostać ten sam symbol, jeśli dają podobne ograniczenia.
Zasady wpisywania symboli
- W orzeczeniu może być najwyżej trzy symbole.
- Wpisuje się symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu zaburzają funkcje organizmu – nie każdą chorobę z dokumentacji.
- Symbol nie przesądza o stopniu. O tym, czy stopień jest znaczny, umiarkowany czy lekki, decydują skutki choroby: zdolność do pracy i potrzeba pomocy innych osób.
Kiedy symbol ma znaczenie dla uprawnień
Najważniejszy przykład to karta parkingowa przy stopniu umiarkowanym. Wskazanie do niej można otrzymać tylko przy symbolu 04-O, 05-R, 07-S lub 10-N i przy znacznie ograniczonej możliwości samodzielnego poruszania się.
Symbol bywa też kryterium w programach wsparcia i dofinansowaniach, które kierowane są do osób z określonym rodzajem niepełnosprawności, np. narządu wzroku czy słuchu. Zawsze sprawdzaj warunki konkretnego programu.
Nowotwory – pod jakim symbolem?
Nowotwory nie mają jednego symbolu. Rozporządzenie przypisuje je według narządu, którego dotyczą:
| Nowotwór | Symbol |
|---|---|
| narządu ruchu | 05-R |
| płuc i opłucnej z niewydolnością oddechową | 07-S |
| układu pokarmowego | 08-T |
| złośliwe układu moczowego i narządów płciowych | 09-M |
| guzy ośrodkowego układu nerwowego | 10-N |
Symbole, które łatwo pomylić
- Zaburzenia mowy po uszkodzeniu mózgu (np. afazja po udarze) mieszczą się w 03-L, a sam udar i jego deficyty ruchowe – w 10-N.
- Choroby rdzenia kręgowego to 10-N, a choroby kości, stawów i zmiany pourazowe narządu ruchu – 05-R.
- Zespoły otępienne należą do 02-P, nie do chorób neurologicznych.
- Miażdżyca tętnic kończyn dolnych i niewydolność żył to 07-S, mimo że ogranicza chodzenie.
- Spektrum autyzmu opisuje 12-C, a niepełnosprawność intelektualną – 01-U.
Najczęstsze pytania
- Ile symboli niepełnosprawności może być w orzeczeniu?
- Najwyżej trzy. Wpisuje się symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu (§ 32 ust. 4 rozporządzenia).
- Czy symbol niepełnosprawności wpływa na stopień?
- Nie bezpośrednio. Stopień zależy od skutków choroby – zdolności do pracy i potrzeby pomocy innych osób. Ten sam symbol może wystąpić przy stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym.
- Które symbole dają kartę parkingową przy stopniu umiarkowanym?
- 04-O, 05-R, 07-S i 10-N – pod warunkiem, że orzeczenie stwierdza znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się. Przy stopniu znacznym symbol nie ma tu znaczenia.
- Od czego zależy symbol – od przyczyny choroby czy od jej skutków?
- Od rozpoznania. Symbol odzwierciedla chorobę lub uszkodzenie, które powoduje zaburzenia funkcji organizmu, niezależnie od tego, co było przyczyną ich powstania (§ 32 ust. 3 rozporządzenia).