Symbol 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe (m.in. autyzm)
Co oznacza symbol 12-C: całościowe zaburzenia rozwojowe powstałe przed 16. rokiem życia, w tym spektrum autyzmu. Warunki z rozporządzenia i różnice wobec 01-U.
Redakcja diru.pl · Aktualizacja:
Co obejmuje symbol 12-C
Według § 32 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia o orzekaniu symbol 12-C obejmuje całościowe zaburzenia rozwojowe, które spełniają łącznie warunki:
- powstały przed 16. rokiem życia,
- dają utrwalone zaburzenia interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej,
- towarzyszą im stereotypie zachowań, zainteresowań i aktywności,
- nasilenie jest co najmniej umiarkowane.
W praktyce to przede wszystkim zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Na co zwraca uwagę zespół
- Wiek wystąpienia – kluczowe jest udokumentowanie, że objawy pojawiły się przed 16. rokiem życia.
- Nasilenie – sama diagnoza nie wystarczy; dokumentacja powinna opisywać, jak zaburzenia interakcji i komunikacji wpływają na naukę, pracę, relacje i samodzielność.
- Potrzebne wsparcie – np. stała obecność opiekuna, terapia, dostosowania w szkole lub pracy.
U dzieci do 16 lat symbol pojawia się w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a po 16. urodzinach – w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności.
Podobne symbole
- 01-U – upośledzenie umysłowe – niepełnosprawność intelektualna; często współwystępuje z autyzmem i wtedy orzeczenie może zawierać oba symbole.
- 02-P – choroby psychiczne – zaburzenia psychotyczne, nastroju i lękowe, także te współistniejące z autyzmem.
- 03-L – głos, mowa, słuch – gdy trudności w mowie wynikają z uszkodzenia narządu lub ośrodków mowy, a nie z zaburzenia rozwojowego.
Najczęstsze pytania
- Czy autyzm to symbol 12-C?
- Tak. Autyzm i inne zaburzenia ze spektrum autyzmu należą do całościowych zaburzeń rozwojowych, które opisuje symbol 12-C – o ile spełniają warunki z § 32 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia.
- Czy symbol 12-C może otrzymać osoba dorosła?
- Tak, jeśli zaburzenie powstało przed 16. rokiem życia. Diagnoza postawiona w dorosłości nie wyklucza symbolu, ale dokumentacja powinna wskazywać na obecność objawów w dzieciństwie.