Orzeczenie o niepełnosprawności dziecka do 16 lat

Kiedy dziecko jest uznawane za niepełnosprawne

Zgodnie z art. 4a ustawy o rehabilitacji osoba, która nie ukończyła 16 lat, jest niepełnosprawna, jeżeli spełnia łącznie trzy warunki:

1. ma naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną,
2. naruszenie ma przewidywany okres trwania powyżej 12 miesięcy i wynika z wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu,
3. powoduje ono konieczność zapewnienia całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.

Ostatni warunek jest najważniejszy w praktyce: zespół porównuje potrzeby dziecka z potrzebami jego zdrowych rówieśników, a nie dorosłych.

Co bierze pod uwagę zespół

Przy orzekaniu o niepełnosprawności dziecka zespół ocenia (§ 3 rozporządzenia):

• zaświadczenie lekarskie od lekarza prowadzącego i inną dokumentację,
• ocenę stanu zdrowia sporządzoną przez lekarza przewodniczącego składu – z przebiegiem choroby, wynikami leczenia i rehabilitacji oraz ograniczeniami w codziennym funkcjonowaniu w porównaniu z dziećmi w pełni sprawnymi w tym samym wieku,
• możliwość poprawy funkcjonowania dzięki zaopatrzeniu w przedmioty ortopedyczne, środki techniczne i pomocnicze.

Co zawiera orzeczenie

Orzeczenie o niepełnosprawności dziecka nie określa stopnia. Zawiera natomiast m.in.:

• ustalenie (albo odmowę ustalenia) niepełnosprawności,
• symbol przyczyny niepełnosprawności,
• datę lub okres powstania niepełnosprawności – jeśli nie da się jej ustalić, przyjmuje się datę złożenia wniosku,
• okres ważności,
• wskazania.

Dla rodziców szczególnie ważne są dwa wskazania:

• konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
• konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Od tych wskazań zależą niektóre świadczenia dla opiekunów, dlatego warto sprawdzić, czy zostały wpisane zgodnie z rzeczywistymi potrzebami dziecka.

Na jak długo wydaje się orzeczenie

• Standardowo – na czas określony, nie krótszy niż 3 lata, ale nie dłuższy niż do ukończenia 16 lat.
• Do 16. urodzin – jeśli u dziecka potwierdzono zespół Downa albo rzadką chorobę genetyczną o jednorodnym i niezmiennym przebiegu z katalogu w załączniku do rozporządzenia.

Świadczenia i uprawnienia

• Zasiłek pielęgnacyjny – przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, chyba że przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
• Karta parkingowa – dziecku do 16 lat ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego poruszania się.

Gdy dziecko kończy 16 lat

Orzeczenie o niepełnosprawności obowiązuje najdłużej do 16. urodzin. Później potrzebne jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – znacznym, umiarkowanym albo lekkim. Wniosek o ustalenie stopnia możesz złożyć najwcześniej 3 miesiące przed upływem ważności orzeczenia o niepełnosprawności – warto zrobić to od razu, żeby ograniczyć ryzyko przerwy w uprawnieniach.